Porady, wskazówki, ćwiczenia

WIEK DZIECKA

ARTYKULACJA GŁOSEK

Pierwsze miesiące życia – głużenie. Powstają  przypadkowe dźwięki.
Ok. 6 miesiąca życia:

  • Gaworzenie – okres melodii.

 

Powtarzanie usłyszanych głosek.
1-2 rok życia: okres wyrazu. Powstają pierwsze wyrazy: mama, tata, baba.Dziecko wymawia pierwsze samogłoski; a, o, u, e, y, i, oraz spółgłoski p, pi, b, Bi, m, mi, d, t, n.
Pod koniec 2 roku życia pojawiają się wypowiedzi dwuwyrazowe.
2-3 rok życia: okres zdania Pojawiają się proste zdania, głoski ą, ę, w, f, wi, fi, ś, ź, ć, dź, ń, l, li, k, ki, g, gi, ch, chi, j, ł, s, z, c, dz.Następuje szybki przyrost słów od 300 w wieku 2 lat do 1000 w wieku 3 lat.
4 – 5 rok życia Pojawia się r, czasem sz, rz, cz, dż.
5 – 6 rok życia. Utrwalenie ukształtowanych głosek.
7 rok życia W pełni jest opanowana technika mówienia.

Ćwiczenia usprawniające aparat artykulacyjny
Ćwiczenia żuchwy:
– opuszczanie i unoszenie żuchwy ku górze,
– ruchy żuchwy do przodu i do tyłu.
Ćwiczenia warg:
– wysuwanie i spłaszczanie warg złączonych, wypowiadanie „ u” , „e” ( ryjek , uśmiech),
– zakładanie wargi dolnej na górną i górnej na dolną,
– wargi złączone wysunięte do przodu – ruch wargami w prawo , w lewo,
– cmokanie: wargi ściągnięte,
– półuśmiech: odciąganie na przemian kącików warg,
– przesadna artykulacja głosek: a – i – o – e – u – y, a – i – u, a – e – u – a- u itp.,
– nadymanie policzków i powolne wypuszczanie powietrza ustami lub nosem,
– ruch okrężny złączonych warg,
– wypychamy powietrze zgromadzone w ustach ,parskamy , cmokamy,
– usta jak do wypowiadania „u” , cmokamy ( rybki , całuski),
– ułożenie ust w „ryjek” ( policzki wciągnięte do wewnątrz buzi),
– ułożenie ust w „ryjek” , wciągamy policzki i cmokamy .

Ćwiczenia języka:
– usta otwarte szeroko – wysuwanie języka ( język ostry ) i cofanie go ( język nie dotyka do warg ),
– język wąski – przesuwanie języka od kącika do kącika warg,
– czubek języka do górnych zębów , za dolne zęby ( buzia szeroko otwarta ),
– czubek języka do górnej wargi (szeroki , wąski na zmianę),
– oblizywanie dolnej wargi i brody,
– wysuwanie języka daleko na brodę,
– unoszenie języka w kierunku nosa,
– oblizywanie ruchem okrężnym warg posmarowanych miodem lub dżemem,
– oblizywanie zewnętrznej i wewnętrznej strony zębów ruchem okrężnym,
– wypychanie językiem policzków,
– czubek języka „ wymiata” zza dolnych zębów,
– czubkiem języka liczymy górne zęby,
– masujemy językiem podniebienie górne, buzia szeroko otwarta,
– czubkiem języka wypychamy policzki , raz z jednej , raz z drugiej strony,
– okrężne ruchy języka po zewnętrznej stronie zębów,
– wyciągamy czubek języka w kierunku nosa i brody,
– oblizujemy wargi językiem ( raz w jedną , raz w drugą stronę),
– kląskamy ( przysysamy język do podniebienia),
– czubek języka między wargi – parskanie jak konik ( źrebaczek),
– dmuchamy na górną wargę,
– szeroko otwarta buzia , język do góry i wymawiamy głoskę „t”, „t-d”, „t-d-n”.

Ćwiczenia podniebienia miękkiego:
– ziewanie (podnoszenie i opadanie podniebienia),
– kaszel z językiem wysuniętym na zewnątrz jamy ustnej,
– chrapanie na wdechu i wydechu,
– wymawianie sylab: ak, ka, ku, aka, oko, uku,
– oddychanie: wdech przez nos, wydech przez usta,
– głęboko wdychamy powietrze nosem , wydychamy ustami ( usta cały czas otwarte ),
– wdychamy powietrze ustami i wydychamy ustami, nos zatykamy,
– buzia otwarta , czubek języka na dole – energicznie wymawiamy „k” , „u-k”, „ch” , „u-ch”,
– buzia otwarta – naśladujemy gęganie gąski ( pracuje tył języka i podniebienie),
– chrząkanie,
– naśladowanie płukania gardła,
– buzia otwarta , język na dole – chuchamy,
– wciągamy powietrze przez rurkę , przenosimy watkę na inne miejsce .

Ćwiczenia oddechowe:
Ćwiczenia oddechowe mają na celu pogłębienie oddechu, rozruszanie przepony a także wydłużenie fazy wydechowej. Przykłady:
– wdech przez nos, (powoli, zapamiętujemy zapach kwiatka ) wydech ustami,
– unoszenie rąk w górę podczas wdechu, spokojne opuszczanie rąk przy wydechu,
– wykonanie wdechu i zdmuchiwanie świeczki (powoli, szybko) na wydechu,
– wykonywanie wydechu wymawiając „s” z jednakową głośnością, (wypuszczanie powietrza z balonika),
– wykonanie wydechu dmuchając na skrawek papieru, ( 6x 2 cm )uderzenia powietrza, dmuchanie ciągłe,
– wykonanie wydechu wymawiając „s” raz ciszej, raz głośniej
– wydmuchiwanie baniek mydlanych przez słomkę,
– zdmuchiwanie płomyka świecy przy zwiększanej stopniowo odległości,
– dmuchanie na kłębuszki waty, papierowe kulki, piłeczki, zawieszone na stelażu waciki, gąbki, zabawki, wiatraczek, chorągiewkę,
– nadmuchiwanie balonów jednym wydechem,
– Huśtanie ulubionej zabawki . Dziecko leży na plecach , na brzuchu ma położoną zabawkę , wdech –unoszenie zabawki do góry , wydech opuszczanie zabawki,
– Wyprost – wdech – ramiona bokiem do góry , wydech – opuszczanie ramion w dół,
– Wyprost – ramiona bokiem do góry, wydech – ugięcie kolan , ramiona przodem w dół,
– Gasimy pożar,
– Chłodzimy gorącą zupę,
– Zdmuchiwanie mlecza,
– Odtajanie zamarzniętej szyby,
– Lokomotywa – wydmuchiwanie nadmiaru pary ( na głoskach ffffff, szszszsz),
– Dmuchanie na waciki ( zawody – kto dalej dmuchnie),
– Piłeczki pingpongowe- kto dmuchnie piłeczkę do bramki,
– Śmiech:
-staruszki- he, he, he,
– kobiety- ha, ha, ha
– mężczyźni- ho, ho, ho
– dziewczynki- hi, hi, hi.

Kilka rad jak uniknąć wad wymowy;

  • nie mów do dziecka niepoprawnie pod względem gramatycznym, staraj się unikać zdrobnień i neologizmów,
  • zawsze stosuj słowa i zwroty utrwalone podczas ćwiczeń w rozmowach codziennych,
  • nie zapominaj o częstym okazywaniu swojemu dziecku zadowolenia i akceptacji,
  • pamiętaj, że nauka wymowy nie powinna ograniczać się tylko do ćwiczeń z logopedą w formie zabawy, ale i winna być kontynuowana w ciągu całego dnia.

powrót:

Share